تاریخ انتشار: ۱۱ تیر ۱۳۹۴

مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی برای دیدار با رئیس جمهور و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران وارد تهران شد. به گزارش گذارنیوز صبح امروز یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی به ساختمان شورای عالی امنیت ملی رفت تا با دکتر علی شمخانی دیدار کند. منابع غربی همچنین اعلام کردند مدیرکل آژانس […]

مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی برای دیدار با رئیس جمهور و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران وارد تهران شد.

آمانو

به گزارش گذارنیوز صبح امروز یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی به ساختمان شورای عالی امنیت ملی رفت تا با دکتر علی شمخانی دیدار کند.
منابع غربی همچنین اعلام کردند مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار است امروز با رئیس جمهوری اسلامی ایران هم دیدار کند. این منابع خبری ، سفر آمانو به تهران و گفتگوی وی با مقامات کشورمان را در شرایط کنونی بسیار مهم ارزیابی کردند.

گزارش جدید آژانس
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه گزارش ماهانه خود در مورد روند اجرای توافق هسته‌ای موقت ایران و گروه ۱+۵ را منتشر کرد.
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش تازه خود در مورد روند اجرای توافق هسته‌ای،‌ بار دیگر تائید کرد که تهران به مفاد توافق پایبند بوده است.
به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس که به نسخه‌ای از این گزارش محرمانه دست یافته،‌آژانس در گزارش خود تائید کرده است که تهران به مفاد توافق موقتی که در سال ۲۰۱۳ در شهر ژنو سوئیس به دست آمد، پایبند بوده است.
ایران در آن توافق، پذیرفت برنامه هسته‌ای خود را بیش از پیش گسترش نداده و در عین حال میزان ذخایر اورانیوم خود را در همان سطحی که در آن زمان بود، حفظ کند.
دیروز دیپلمات‌ها به آسوشیتدپرس گفته بودند که در این گزارش آژانس تائید می‌کند که میزان ذخایر اورانیوم ایران به سطح مجاز در توافق ژنو آمده کاهش یافته است.

ارائه تصویر مثبت
آژانس در گزارش خود تصویری مثبت از ایران ارائه کرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی به قلم جرج جان و متیو لی از وین نوشته است: بر اساس یک گزارش سازمان ملل که روز چهارشنبه منتشر شد ایران به تعهدات خود بر اساس یک توافق اولیه هسته ای که زمینه را برای مذاکرات کنونی در مورد یک توافقنامه نهایی هموار کرد عمل کرده است و این کشور در حال حاضر چندین تن مواد کمتری در اختیار دارد که از آنها می توان برای ساختن سلاحهای هسته ای استفاده کرد.
این گزارش اعلام می کند که بیش از چهار تن اورانیوم غنی شده به لوله ای خورانده شده است که در انتها این مواد را به اکسید بدل کرده است که احتمال خیلی کمتری وجود دارد که بتوان از آنها برای ساخت سلاح هسته ای استفاده کرد.
با این حال این گزارش اشاره می کند که فقط چند صد پوند اکسید به عنوان ماده نهایی تولید شده است.
یک مقام امریکایی به آسوشیتدپرس گفت بقیه اورانیوم غنی شده در این لوله به شکل دیگری از اکسید که تبدیل آن به اورانیوم غنی شده حتی دشوارتر خواهد بود تبدیل شده است.
این مقام افزود مشکلات فنی ایران باعث کند شدن این فرایند شده اما امریکا از اینکه ایران به تعهداتش برای کاهش مقدار اورانیومی که ذخیره کرده عمل کرده راضی است. این مقام به این علت که مجاز به صحبت در مورد مسائل محرمانه نبود خواست تا نامش فاش نشود.
عمل به شروط توافق اولیه یک گام مهم به حساب می آید چون مذاکرات وارد مرحله نهایی بده بستان در مورد یک توافقنامه جامع شده است که هدف از آن قرار دادن محدودیت های بلند مدت بر برنامه هسته ای تهران در مقابل کاهش تحریمهاست.
در صورتی که ایران تعهداتش را نقض کند مبارزه دولت اوباما برای متقاعد کردن مخالفانش در کنگره و سایر افراد شکاک مبنی بر اینکه مذاکره کنندگان امریکایی به تلاش خود برای حصول به توافق قابل راستی آزمایی که هدف امریکا را برای اینکه زمان لازم برای جمهوری اسلامی جهت ساخت یک سلاح هسته ای به دست کم یک سال افزایش یابد برآورده می سازد شکل پیچیده ای پیدا خواهد کرد. تهران داشتن چنین جاه طلبی هایی را رد می کند و می گوید هدف برنامه هسته ای اش صرفا تولید سوخت برای رئاکتورهای هسته ای و همچنین سایر اهداف غیرنظامی است.
گزارش آژانس نمی گوید بقیه مواد هسته ای ایران کجاست. اما به نظر می رسد این گزارش اظهارات مقام امریکایی را مبنی بر اینکه این موارد جایی در خط تبدیل قرار دارد تائید می کند. یک دلیل دیگر این است که ارقام ارائه شده از سوی آژانس نشان می دهد که این مواد به ذخایر اورانیوم کمتر غنی شده ایران اضافه نشده است.
اورانیوم کمتر غنی شده را می توان با غنی سازی بیشتر برای ساخت سلاح آماده کرد. توافق موقتی که قبلا بین ایران و قدرتهای جهانی حاصل شده حداکثر مقدار اورانیوم کمتر غنی شده ایران را ۷۶۰۰ کیلوگرم قرار داده است. اگر مقدار این نوع اورانیوم افزایش یابد ایران مجبور خواهد بود تا مقدار اضافه را به اکسید تبدیل کند.
گزارش محرمانه آژانس بین المللی انرژی اتمی می گوید تا آخر ماه ژوئن مقدار ذخایر اورانیوم کمتر غنی شده ایران کمتر از این حد بود.
این گزارش در حالی در شورای حکام آژانس که ۵۳ کشور در آن عضویت دارند و شورای امنیت توزیع شد که رئیس آژانس برای ملاقات با حسن روحانی رئیس جمهور ایران وین را به سمت تهران ترک کرد و جان کری وزیر خارجه امریکا یک بار دیگر در وین با همتای ایرانی خود ملاقات نمود.

اهمیت سفر آمانو به تهران
الجزیره انگلیسی سفر آمانو به تهران را در تاثیرگذاری بر مذاکرات هسته ای ، مهم ارزیابی کرد.
به گزارش شبکه تلویزیونی الجزیره انگلیسی، جیمز بیز سردبیر دیپلماتیک شبکه در گزارشی از وین گفت:« گفتگوهای مفصل هسته ای در وین در جریان است اما هنوز هم موانعی در مسیر گفتگوها باقی مانده است. کارهای بسیار زیادی باید انجام شود تا این مسائل حل شود. قرار است این دور از مذاکرات، دور نهایی باشد. باید کارهای مفصلی انجام تا همه مسائل روشن شود و درنهایت، هیچیک از دو طرف نتوانند بگویند که سوء تفاهمهایی در برداشت از این توافق شده است. در ساعتهای آتی شمار بیشتری از وزرای امورخارجه کشورهای حاضر در گفتگوها به وین می آیند. این کار سبب تقویت روند مذاکرات می شود و تلاشها را برای رسیدن به توافق هسته ای تا یک هفته دیگر تقویت می کند. درشرایطی که وزرای امورخارجه کشورهای حاضر در گفتگوها به وین می آیند، رویداد دیگری که بسیار مهم است این است که یک چهره شاخص دیگر از وین خارج می شود و به تهران می رود. وی یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی است. او به تهران می رود تا با حسن روحانی رئیس جمهور ایران در تهران دیدار کند. آژانس بین المللی انرژی اتمی در این روند نقش کلیدی ایفا می کند زیرا دیده بان روند اجرای توافق هسته ای خواهد بود. جنبه هایی موردمناقشه درباره این نقش آفرینی آژانس بین المللی انرژی اتمی مطرح است. برای نمونه آیا به بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی اجازه داده خواهد شد در داخل ایران از همه جا بازرسی کنند؟ آیا به آنها اجازه داده خواهد شد به مراکز نظامی بروند؟ درعین حال،پرسشهایی نیز مطرح است که آژانس بین المللی انرژی اتمی از سالها پیش از ایران می پرسیده است. این پرسشها درباره فعالیتهای هسته ای ایران در گذشته است. برخی می گویند اگر ایران درباره عملکرد هسته ای گذشته اش شفاف سازی نکند ، چگونه می توان در آینده به آن اعتماد کرد؟»
در همین حال الجزیره انگلیسی تصریح کرد سفر آمانو به تهران سبب سرعت گرفتن گفتگوهای هسته ای شده است.
به گزارش شبکه تلویزیونی الجزیره انگلیسی، گفتگوها بین ایران و شش قدرت جهانی همچنان در حال پیشرفت است. این سخن را محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه ایران مطرح کرده است. در آستانه سفر یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران، گفتگوهای هسته ای سرعت بیشتری پیدا کرده است. براساس توافق کلی که در ماه آوریل حاصل شد(بیانیه لوزان) ایران به صورت چشمگیری برنامه هسته ای خودش را محدود می کند و برای ساخت تسلیحات هسته ای تلاش نخواهد کرد و درمقابل آن، تحریمهای بین المللی ایران برداشته خواهد شد.

اعطای نقش مهم به آژانس در توافق نهایی
برخی در کنگره از اعطای نقش مهم به آژانس در توافق نهایی، نگرانند.
روزنامه وال استریت ژورنال، نوشت آمریکا نقش بزرگی به آژانس بین المللی انرژی اتمی در توافق هسته ای نهایی احتمالی با ایران داده است که این مسئله برای برخی در کنگره و برخی از کارشناسان نگران کننده است.
این روزنامه در شماره امروز خود در اینترنت در مقاله ای به قلم جی سولومون و لارنس نورمن نوشت: به رغم ابراز نگرانی های کارشناسان و قانونگذاران آمریکایی، رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی (روز پنجشنبه) برای دیدار با حسن روحانی رئیس جمهور و دیگر مقامات ارشد ایران عازم تهران می شود که این نشانه بزرگتر شدن نقش این سازمان در حصول توافق هسته ای نهایی با ایران است.
اگر در این ماه یک توافق هسته ای بزرگ با ایران به دست آید دولت باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا قصد دارد در تلاش های خود برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح های هسته ای یک نقش محوری به آژانس بین المللی انرژی اتمی بدهد اما برخی در کنگره و خاورمیانه از این مسئله نگرانند.
این نهاد سازمان ملل که مقر آن در وین است، ماموریت خواهد داشت بر سایت های هسته ای ایران نظارت کند و اطمینان یابد که ایران یک برنامه مخفی برای تولید سلاح های هسته ای ندارد. آژانس همچنین باید از تهران درباره فعالیت های هسته ای مخفی سال های گذشته توضیح بخواهد. آمریکا و برخی کشورهای دیگر احتمال می دهند که این تلاش ها برای توسعه فناوری های تولید سلاح اتمی باشد.
آژانس بین المللی انرژی اتمی همچنین با اعلام نظر درباره اینکه آیا ایران قدم های اولیه را برای محدود کردن برنامه هسته ای کلی خود برداشته است یا خیر، نقشی مهم در زمان بندی لغو تحریم های بین المللی خواهد داشت.
یک مقام ارشد آمریکایی که در مذاکرات هسته ای ایران مشارکت دارد، گفت:«آژانس نقشی بسیار مهم در اینجا در مورد چگونگی حرکت ما به جلو دارد.»
اما بسیاری از قانونگذاران آمریکایی و دیپلمات های خاورمیانه تردید دارند که آژانس چنین ماموریتی، نیروی انسانی و منابع لازم را برای نظارت موثر بر ایران داشته باشد.
آنها می گویند آژانس نتوانسته است برنامه های هسته ای مخفی در ایران، سوریه،‌ کره شمالی و لیبی را در دهه های گذشته کشف کند. آنها همچنین می گویند تهران بارها در مسیر تحقیقات ده ساله آژانس درباره ادعاهایی که حاکی است این کشور مخفیانه به دنبال توسعه فناوری های تولید سلاح هسته ای بوده، مانع تراشی کرده است.
باب منندز (دموکرات از نیوجرسی) از اعضای کمیته روابط خارجی مجلس سنا گفت:«من نگرانم. من هرچند فکر می کنم آژانس بین المللی انرژی اتمی به طور کلی کارهای عالی انجام می دهد، ماهیت وظایفی که به صورت روزافزون بر دوش این نهاد گذاشته می شود بزرگتر از ظرفیت های کنونی آژانس است.»
وی به طور خاص به این موضوع اشاره کرد که آژانس فاقد ظرفیت اطلاعاتی برای اطلاع یافتن از این است که آیا ایران در هرگونه توافق نهایی در حال تقلب است یا خیر. منندز همچنین معتقد است آژانس به منابع بیشتری برای ایفای نقش بسط یافته خود نیاز دارد که آمریکا و دیگر قدرت های بزرگ جهان باید در اختیارش قرار دهند.
وی گفت:«این نقش بسیار بزرگی است که می خواهند بر عهده یک آژانس خوب بگذارند، اما در عین حال نقشی است که فراتر از محدودیت های سنتی این نهاد بسط یافته است.»
مقام آمریکایی گفت یوکیا آمانو،‌ مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در روزهای اخیر دیدارهای مرتبی با جان کری وزیر امور خارجه آمریکا و دیپلمات های ایرانی و غربی در وین داشته است. حضور این دیپلمات ژاپنی در وین برای اطمینان یافتن از این بود که آژانس از نسخه پایانی توافق احتمالی اطلاع کامل دارد و می تواند «پیشنهادهای کارشناسانه» خود را عرضه کند.
اد رویس، (جمهوریخواه از کالیفرنیا) رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان روز چهارشنبه گفت:«آژانس بین المللی انرژی اتمی در این بازرسی ها باید بتواند به هر جایی، در هر زمانی برود. اگر بازرسان بتوانند قبل از اینکه (ایرانی ها) تجهیزات را جابجا یا مخفی می کنند، و با توجه به سابقه فریبکاری ایران در هر توافقی اگر آژانس بتواند بر اساس شک و تردیدهای خود به داخل تاسیسات برود، این یک گام بزرگ رو به جلو خواهد بود.»
آیت الله علی خامنه ای، شخصیت سیاسی برجسته ایران در روزهای اخیر به صورت علنی آژانس را تحقیر کرده و پرسش هایی جدیدی را درباره تمایل ایران برای همکاری با آژانس به وجود آورده است.
مقامات ایرانی بارها آژانس را متهم کرده اند که با تکیه بر اسناد جعلی درباره فعالیت های هسته ای گذشته تهران پرسش هایی را مطرح کرده است. آنها همچنین آژانس را متهم کرده اند که اسامی و محل دانشمندان هسته ای را که در سال های اخیر ترور شده اند به بیرون داده است. آژانس هر دو اتهام را رد می کند.
بنا بر اعلام پایگاه اینترنتی رهبر معظم ایران، آقای (آیت الله) خامنه ای هفته گذشته در یک نطق تلویزیونی سراسری گفت:«آژانس بارها نشان داده است که یک نهاد مستقل و عادل نیست و در نتیجه، ما به آن بدبین هستیم.»
آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرد آمانو روز پنجشنبه در تهران با روحانی و دیگر مقامات ارشد ایرانی به گفتگو خواهد نشست، اما در این خبر به دیدار با (آیت الله) خامنه ای اشاره ای نشده است.
دولت اوباما ابتدا دیپلماسی بین المللی با ایران را حرکتی در دو مسیر مستقل توصیف کرده بود. یکی به رهبری آمریکا و پنج قدرت دیگر جهان که بر محدود کردن تولید و ذخیره سوخت هسته ای در ایران در ازای لغو تحریم های بین المللی متمرکز بوده است و دومی، مسیری که به صورت انحصاری فقط ایران و آژانس در آن فعال هستند و هدفش پرداختن به این اتهام است که تهران مخفیانه به توسعه فناوری های تولید سلاح های هسته ای پرداخته که ایران آن را بارها تکذیب کرده است.
اما این دو مسیر در ماههای اخیر به صورت فزاینده ای با هم تلاقی کرده اند، زیرا ایران به بازرسان بین المللی اجازه نداده است وارد سایت های نظامی این کشور بشوند و از پاسخ دادن به پرسش های آژانس درباره فعالیت های تسلیحاتی ادعایی نیز خودداری کرده است.
آمانو در سال ۲۰۱۳ با دولت روحانی برای یافتن پاسخ ها در ۱۲ حوزه به توافق رسید که آژانس گمان می کند ایران در آنها مخفیانه برای تولید کلاهک برای یک برنامه موشکی بالستیک فعالیت کرده است. ماه گذشته آمانو گفت یک توافق جامع تر میان آمریکا، ایران و دیگر قدرت های جهان می تواند پاسخ دهی ایران را به مسائل مرتبط با تولید سلاح «تسهیل» کند.
مقامات کنونی و سابق آژانس بین المللی انرژی اتمی، گفتند توافق هسته ای احتمالی ایران برای اینکه به صورت موفقیت آمیز به اجرا گذاشته شود مستلزم آن خواهد بود که آژانس منابع و اختیارات بیشتری داشته باشد.
ایران قول داده است با اجرای پروتکل الحاقی آزادی عمل بیشتری به آژانس برای بازرسی های خود در این کشور بدهد. مقامات آمریکایی گفته اند به دنبال اختیارات هرچه بیشتری برای آژانس هستند، اما آنها اذعان می کنند که تهران حق خواهد داشت درخواست تجدید نظر بدهد.
دیپلمات های ایرانی در وین در روزهای اخیر گفته اند حتی پروتکل الحاقی نیز اختیارات بازرسی در هر کجا در هر زمان را که بسیاری در کنگره آمریکا خواستار آن هستند به آژانس نمی دهد.
مجید (تخت) روانچی، از مذاکره کنندگان اصلی ایران، در مصاحبه ای که چهارشنبه بولتن دانشمندان اتمی آن را منتشر کرد، گفت:«ما به هیچ کس اجازه نخواهیم داد وارد مجتمع های نظامی ما بشود، زیرا (پروتکل الحاقی) برای این نیست که بازرسان بتوانند به هرجایی که می خواهند بروند و دستشان آزاد باشد.»
اولی هاینونن Olli Heinonen بازرس تسلیحاتی ارشد سابق آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت آژانس برای نظارت موثر بر توافق احتمالی و اطمینان از اینکه ایران به پرسش ها درباره فعالیت های هسته ای گذشته خود پاسخ می دهد، و همچنین برای اطمینان از دسترسی به موقع به همه مکان های مورد نظر خود به اختیارات و منابع بیشتری برای دسترسی به سایت ها نیاز خواهد داشت.
هاینونن که اکنون در مرکز بلفر دانشگاه هاروارد فعالیت می کند، گفت:«مسئله ردیابی مسیر جابجایی ماده هسته ای نیست بلکه ارزیابی کامل بودن و صحت داشتن توضیحات ایران درباره فعالیت های خود است.»
برخی دیگر از کارشناسان منع تکثیر هسته ای گفتند درباره توانایی آژانس بین المللی انرژی اتمی برای نظارت بر توافق احتمالی بیش از حد ابراز شک و تردید شده است، مگر اینکه ایران بتواند بازرسان را به برخی سایت ها راه ندهد.
مارک فیتزپاتریک، مقام سابق وزارت امور خارجه آمریکا که اکنون از اعضای موسسه بین المللی مطالعات راهبردی در لندن است، گفت:«نظارت بر فعالیت های هسته ای در دوره محدودیت ها، کار دشواری نخواهد بود.»
فیتزپاتریک گفت: «حتی پس از برداشته شدن محدودیت های سختگیرانه از روی برنامه هسته ای ایران ، فناوری های بهتر، امکان نظارت موثر بر فعالیت های هسته ای ایران را فراهم می کند.»
برخی قانونگذاران آمریکایی گفتند هرچند آژانس بین المللی انرژی اتمی نقشی دارد که باید ایفا کند، اما اختیارات این نهاد تا حدودی به استحکام موافقت نامه احتمالی و نقش آمریکا و دیگر قدرت های غربی بستگی دارد.
سناتور کریس مورفی از اعضای کمیته روابط خارجی مجلس سنا گفت:«آژانس بین المللی انرژی اتمی همیشه نقشی اساسی در رژیم بازرسی ها داشته است. احتمال اینکه ایرانی ها به مقامات تحت حمایت آمریکا اجازه دهند از سایت های نظامی آنها بازرسی کنند نزدیک به صفر است.»
مورفی در عین حال گفت هرچند آژانس «در بازرسی ها مهارت دارد، کارش در زمینه اجرا چندان خوب نیست»، و اجرای توافق باید همچنان در دستان آمریکا و دیگر قدرت های جهان باشد که می توانند به تحریم متوسل بشوند.
وی گفت:« مادامی که ما روند مشخصی داشته باشیم که از طریق آن در صورت مشاهده نقض دسترسی ها، تحریم را بتوان به سرعت احیا کرد، آژانس بین المللی انرژی اتمی موفق خواهد بود.»
آمانو گفته است ایران تاکنون فقط به دو حوزه نگران کننده از دیدگاه آژانس به صورت جزئی پرداخته است.

نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس