تاریخ انتشار: ۰۴ شهر ۱۳۹۴
مذاکرات هسته ای از سند سیاسی تا تثبیت حقوقی;

طرف ایرانی هر نهاد و مجموعه ای که متولی ماجراست یا باید آن را تصویب کند یا رد و اینجاست که امکان نقش آفرینی نمایندگان به حداقل ممکن می رسد و اگر منتقدان توافق ایراداتی دارند چه بهتر است که با تشکیل کمیسیونی به بررسی برجام پرداخته و نکته و نظرات خود را برای پیگیری روند توافق و اجرایی شدن برجام در راستای تقویت جبهه خودی و ممانعت از سو استفاده طرف مقابل بگویند

به گزارش گذارنیوز  توافق هسته ای در قالب تنظیم سند سیاسی به منصه ظهور رسید و مذاکرات پایان پذیرفت اما تثبیت حقوقی برجام نیازمند طی روندهایی است و از جمله آن، تایید برجام در قالب ساز و کارهای قانونی داخلی است. دیپلمات ها وظیفه خود را به نحو احسن به انجام رساندند و اکنون نوبت به سیاستمداران و حقوقدانان است که برجام را از پیچ خطیر دیگری عبور دهند.

 

پس از پایان مذاکرات وین و انعقاد آنچه در افواه عمومی توافق هسته ای خوانده می شود، نوبت به تایید قانونی این سند سیاسی رسید و اینجا بود که یک سئوال بزرگ مطرح شد. تصویب و تایید برجام از چه معبری باید گذر کند و ساز و کار حقوقی آن چیست؟ چه نهادی متولی تصمیم گیری در این زمینه است؟ و بالاخره علاوه بر قانون و الزامات حقوقی، مصلحت و حکمت چه اقتضایی در این زمینه دارند؟.

 

دو نظر قالب در این زمینه وجود دارد، عده ای معتقدند بنابر تصریح اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی که تصویب عهد‌نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها و قراردادهای بین‌المللی در مجلس را ضروری می‌داند، برجام باید به تصویب مجلس برسد و عده ای دیگر معتقدند به لحاظ شکلی برجام عهدنامه یا قرار داد نیست و نیازی به تصویب مجلس ندارند آنان همچنین معتقدند به لحاظ محتوایی نیز صلاح نیست برجام از تصویب مجلس بگذرد.

 

مخالفان تصویب برجام چند دلیل برای مخالفت خپد اقامه می کنند که در اینجا مروری مختصر و گذرا بر آن خواهیم داشت.

 

دلیل حقوقی و اولیه آنست که برنامه جامع اقدام مشترک « برجام» همانگونه که از اسمش بر می آید شامل بر برخی اقدامات داوطلبانه از سوی دو طرف است که اقدامات طرفین طی آن منوط به اقدام طرف مقابل است و بر همین اساس برجام یک عهدنامه، مقاوله نامه یا قرارداد و موافقتنامه بین المللی محسوب نمی شود که بر اساس اصل ۷۷ قانون اساسی نیاز به تصویب مجلس داشته باشد. در واقع برجام بر اساس مندرجات و محتویات یک سند اجرایی است.

 

دومین دلیلی نیز که از سوی حقوقدانان در این زمینه مطرح است و بر اساس اصل رویه حقوقی محل اعتنا و اعتبار است، آنست که برجام ضمیمه یک قطعنامه شورای ۲۲۳۱ شورای امنیت است و توسط قطعنامه مزبور مورد تایید واقع شده و تضمین حقوقی بین المللی یافته و همانند دیگر قطعنامه‌های شورای امنیت که به تصویب مجلس نمی‌رسند این قطعنامه و ضمیمه آن یعنی برجام هم نیاز به تایید مجلس ندارد.

 

سومین مبحثی که در این زمینه مطرح است، مربوط به شورای عالی امنیت ملی است، نهاد بالادستی که در اصل ۱۷۶ قانون اساسی متولی پرونده های کلان در حوزه امنیت ملی است و از همان ابتدای بازگشایی پرونده هسته ای نیز از سوی رهبری مسئول و متولی مذاکرات هسته ای بوده و اکنون نیز به لحاظ قانونی اختیار و جایگاه تصویب یا رد برجام را دارد و از این حیث و با توجه به عقبه و سابقه پرونده هسته ای نیاز به تصویب مجلس برای سندیت حقوقی برجام وجود ندارد .

 

علاوه بر موارد فوق الذکر از آنجا که برجام در هیچ یک از مجالس قانونگذاری اعضای موسوم به ۱+۵ از تصویب نمی گذرد و با تصویب آن در مجلس تعهدات قانونی پیرامون آن بر دولت جمهوری اسلامی تکلیف می شود، سیاستمداران نیز مصلحت نمی دانند که برجام در مجلس از تصویب بگذرد و اضافه بر الزامات مندرج در آن برای هر یک از طرفین، تعهدی متوجه دولت شود به خصوص که امکان خلف وعده نیز از سوی طرف مقابل وجود دارد و تصویب برجام در مجلس به عنوان یک مصوبه قانونی دست ایران را در برابر طرف مقابل خواهد بست.

 

نکته دیگری که در این میان مطرح است عدم امکان تصحیح و تغییر در مندرجات و مفاد برجام است و طرف ایرانی هر نهاد و مجموعه ای که متولی ماجراست یا باید آن را تصویب کند یا رد و اینجاست که امکان نقش آفرینی نمایندگان به حداقل ممکن می رسد و اگر منتقدان توافق ایراداتی دارند چه بهتر است که با تشکیل کمیسیونی به بررسی برجام پرداخته و نکته و نظرات خود را برای پیگیری روند توافق و اجرایی شدن برجام در راستای تقویت جبهه خودی و ممانعت از سو استفاده طرف مقابل بگویند والا همانگونه که اشاره رفت تصویب برجام در مجلس چندان با منافع و مطامع کشورمان در مذاکرات و با اهداف پیگیری شده در برجام همخوان نیست.

 

نکته کلیدی در این میانه هم آنست که طیف های سیاسی حاضر در مجلس و منتقد برجام و یا کلیت رویکردهای دولت در عرصه سیاست خارجی لازم است که بدور از نگرش های طیفی و جناحی و علاقمندیشان برای اعمال نظر در این فرآیند، این نکته را لحاظ کنند که دوگانه ایران و غرب در مذاکرات را تبدیل به دوگانه درونی نکرده و به یاد داشته باشند که فارغ از خط بندی های سیاسی در موضوعی چون مذاکرات هسته ای منافع ملی حائز اهمیت است، همانگونه که دیپلمات ها نیز خاطر نشان کرده اند که بر اساس شاکله برجام و مندرجات آن و اصل تناظر و توازن در تعهدات طرفین تصویب تعهد آور برجام در مجلس به صلاح نبوده و با موضوع همسنگی تعهدات طرفین در تنازع است اما بازهم موضوع را به تصمیم گیران و سیاستمداران واکذار کرده اند.

 

۰۰

نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس