تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۳۹۴

با مرور تاریخ می‌توان فهمید که لاریجانی این روزها بیشتر شبیه راست گرایان اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ است تا اصول گرایان دهه ۹۰٫ «فیلسوف سیاستمدار» در حال رجعت به اصول گرایی اعتدال محور است تا اصول گرایی خشونت گرا.

به گزارش “گذارخبر”  در فضای سیاسی کشور این روزها اصول‌گرایان یا همان « محافظه کاران دهه ۶۰ و ۷۰ » به عنوان جریان تندرو شناخته می‌شوند. کسانی که مخالف گسترش رابطه با دیگر کشورهای جهان به ویژه کشورهای اروپایی هستند، به شدت مقابل برخی آزادی‌های مدنی و فرهنگی در ساحت اجتماع هستند، به شدت مقابل تغییرات اجتماعی می‌ایستند و …. در میان این اصول گرایان اما هستند افرادی که برخلاف این آب شنا می‌کنند که علی لاریجانی از جمله این افراد است.

علی لاریجانی این روزها نقش سدی را بازی می‌کند که در مقابل تندروی هم مسلکان خود ایستاده است و سعی می‌کند اجازه ندهد این رفتار تبدیل به پرچم اصلی جریان راست ایران شود. ماجرای تصویب طرح برجام در مجلس نمونه بارز این رفتار بود. لاریجانی برجام را عامل موفقیت ایران می‌داند به خاطر همین سعی کرد که بر اساس این اجتهاد و بر اساس نظر حاکمیت، برجام را در خانه ملت به سرانجام مطلوب برساند.

همین رفتار لاریجانی باعث شده است تا دوستان اصول گرایایش، از او دلخور باشند و فریادهای خود را به جای روحانی و ظریف بر سر لاریجانی بزنند و بگویند او با رفتارهایش گل به خودی زده است و برخلاف رفتار اصول گرایانه عمل کرده است.

رفتار رئیس مجلس‌های هشتم و نهم اما آدمی را به یاد محافظه کاران و راست گرایان دهه ۶۰ و ۷۰ ایران می‌اندازد. کسانی که برخلاف این روزها بر اساس عقلانیت و منافع ملی تصمیم می‌گرفتند. راست گرایان آن سال‌ها به شدت علاقه مند به گسترش رابطه سیاسی با کشورهای جهان و دوری از جنجال‌های منطقه‌ای و جهانی بودند.

در آن سالها نیز نحوه برخورد با آمریکا منشا اختلافات سیاسی «چپ‌ها» و « راست‌های» ایران بود. در سال‌های نه چندان دور و هم زمان با پایان جنگ هشت ساله با عراق، راست‌ها و چپ‌ها به گونه‌ای دیگر فکر می‌کردند و اصول‌گرایان آن زمان ایران دم از رابطه با آمریکا می‌زدند و چپ‌ها با آن مخالفت می‌کردند.

چپ‌ها و کوبیدن بر طبل عدم مذاکره

جناح چپ ایران که آن زمان متشکل از نیروهای وابسته مجمع روحانیون مبارز بودند به طور سنتی پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران به عنوان طرفداران مبارزه با استکبار جهانی و در راس آن با آمریکا شناخته می‌شدند. پس از پایان جنگ و زمزمه‌های بهبود رابطه با دنیای پیرامون که جناح راست آن را ضرورت دنیای امروز می‌دانست و جناح چپ آن را محکوم و بر مواضع ضد استکباری خود تاکید می‌کردند.

هاشمی رفسنجانی که با شعار ساختن ایران پس از جنگ توانسته بود رای مردم را به خود اختصاص دهد با درک این موضوع که ساختن کشور در گرو ارتباط‌های گسترده با جهان است، پنجره‌های جدیدی را در سیاست خارجی ایران گشود. هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت، بهبود روابط ایران و آمریکا را به شرط آزاد کردن دارایی‌های ایران بلا مانع می‌دانست و همین سخنان زمینه، موضع گیری شدید جناح چپ را فراهم آورد.

سید محمد موسوی خوئینی‌ها از رهبران دانشجویان خط امام و رهبری، در موضع گیری تندی اعلام کرد:« بحث بر روی برقراری رابطه با آمریکا موردی ندارد، تمام گرفتاری‌های منطقه از آمریکاست.» مهدی کروبی دیگر روحانی سرشناس جناح چپ نیز اعتقاد داشت:«رابطه با آمریکا جز ضرر چیز دیگری برای ما ندارد. رفتار این کشور با ایران کینه توزانه است. الان جریانی به دنبال تخریب مواضع امام هستند. این جریان تعبیر امام که رابطه با آمریکا مانند رابطه «گرگ و میش» است را مسخره می‌کنند

محتشمی پور دیگر چهره شناخته شده جناح چپ بود که به رابطه احتمالی میان ایران و آمریکا اعتراض کرد و گفت:« با توجه به سوابق و دیدگاه‌های موجود در آمریکا، ما هیچ رابطه‌ای نمی‌توانیم پیش بینی کنیم

یکی از جالب ترین اظهار نظرها مربوط به سعید حجاریان عضو شورای سردبیری روزنامه سلام بود. او نیز چون دیگر اعضای جناح چپ، رابطه سیاسی و اقتصادی با آمریکا را سودمند نمی‌دانست و معتقد بود« این که بیان می‌شود با ایجاد ارتباط با کشورهای ابرقدرت علی الخصوص آمریکا مشکلات اقتصادی و سیاسی جمهوری اسلامی برطرف می‌شود، بنده تصور میکنم یک سلسله منافع و مطامع مشکوک سیاسی ورای چنین ادعاهایی نهفته است

در همان زمان سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی نیز با صدور بیانیه‌ای به رابطه احتمالی میان ایران و آمریکا اعتراض می‌کند. سید محمد خاتمی وزیر ارشاد وقت نیز اعتقاد داشت که رسیدن به اهداف انقلاب در چارچوب روابط بین الملل و نزدیکی به غرب از طریق دیپلماسی اشتباه است.

همیشه نمی‌شود …

در مقابل مواضع تند جناح چپ اما راست گرایان مایل به برقراری رابطه با آمریکا بودند. حضور ولایتی وزیر خارجه دولت هاشمی که از نزدیکان جناح راست بود خود بیانگر همین معنا بود. برخی از چهره‌های جناح راست چون محمد جواد لاریجانی به طور تلویحی و برخی دیگر به صورت علتی خواستار عادی سازی روابط با غرب و آمریکا بودند.

سعید رجائی خراسانی نماینده سابق ایران در سازمان ملل و نمانیده دوره‌های دوم و سوم مجلس شورای اسلامی، طی نامه‌ای به رهبر انقلاب خواستار برقراری رابطه با آمریکا شد. او در زمینه رابطه با آمریکا چنین می‌گوید:« اگر بنا را بر این بگذاریم که آمریکا همیشه گرگ است و ما همیشه میش، این جور در نمی‌آید، ما باید با آمریکا رابطه برقرار کنیم

در این میان حمله عراق به کویت و اعلام بی طرفی با نظر مقام معظم رهبری، آتش اختلاف را شعله ورتر کرد. آمریکا نیز در حمایت از کویت با حمله به عراق، این کشور را از کویت بیرون کرد. در همان زمان در ایران، عده‌ای با مدیریت جناح چپ اعتقاد داشتند که در این جنگ ایران باید در کنار عراق و در مقابل آمریکا با غرب بایستند. این سیاست برخلاف تصمیم دولت و سران نظام بود. دولت سازندکی اعتقاد داشت، بی طرفی در این جنگ بهترین گزینه ممکن برای کشور است و ایران نباید وارد این نزاع بی حاصل شود.

برخی از عناصر داخلی این راه را انفعالی در مقابل با استکبار جهانی«آمریکا» دانستند و آن را محکوم کردند. جناح چپ بازهم با مدیریت مجمع روحانیون مبارز پای به عرصه گذاشت و با صدور بیانیه خواستار مقابله با آمریکا شد. در بخشی از این بیانیه آمده بود:«دست آمریکا به خون همه مظلومان آلوده و آواز جنایتش سراسر زمین را پر کرده است و امروز در کار ویرانی خانه و تاسیسات مردم مسلمان عراق و کویت و به خاک خون کشیدن انسان‌های بی‌گناه با شقاوتی وصف ناپذیر است»

مجمع در بیانیه‌ای دیگر انقلابیون جهان اسلام را به حمله به منافع آمریکا تشویق کرد. در بخشی از این بیانیه آمده است:« از مسلمانان جهان اسلام و خصوصا منطقه خلیج فارس می‌خواهیم که صفوف خود را هر چه فشرده تر سازند و خود را برای ضربه زدن به منافع آمریکا در منطقه و سراسر جهان آماده کنند و دست شیطان بزرگ را از سر مسلمین کوتاه کنند

بدین تریب در کنار تمام مخالفت‌های سیاسی، این جناح مردم جهان را به حمله مسلحانه به منافع آمریکا دعوت کرد حتی بهزاد نبوی در دیدار با دانشجویان دانشگاه تهران در یک موضع گیری جالب گفت:«حمله آمریکا به عراق یه فرصت تاریخی برای حمله به اسرائیل است

جناح راست اما بازهم برخلاف چپ‌ها گرفتند. چهره‌های صاحب نظر در سیاست خارجی جناح راست در روزنامه رسالت ضمن نقد نظرات جناح چپ آنها را افرادی ساده لوح و احساسی توصیف کردند. محمد جواد لاریجانی از چهره‌های شاخص جناح راست، جنگ بین آمریکا و عراق را جنگ تجاوزها توصیف کرد و برخی از اشخاصی که تحریر الوسیله امام را مجوزی برای ورود به جنگ منطقه می‌دادند، افرادی ساده لوح و فاقد اعتبار درست توصیف کرده و به آنها توصیه کرد به عقل خود رجوع کنند.

علی اکبر ناطق نوری، عضو برجسته جامعه روحانیت مبارز تهران نیز ورود به این جنگ را ساده لوحانه توصیف کرد و گفت:«جنگ خلیج فارس نمی‌تواند جنگ اسلام و کفر باشد. چقدر ساده اندیشی است که اگر کسی تصور کند، صدام ماهیت عوض کرده است.

حسن روحانی، رئیس جمهور امروز ایران که در آن زمان عهده دار دبیری شورای عالی امنیت ملی ایران بود، می‌گوید:« با توجه به انگیزه‌های باطل طرفین درگیر جنگ خلیج فارس، جوانان ما به نفع هیچ کس از آنان فداکاری نخواهد کرد

رئیس جمهور هاشمی نیز حرف پایانی در مورد جنگ را زد و گفت:« ما وارد جنگ نخواهیم شد که در آن خون بدهیم آمریکا پیروز شود و به اهدافش برسد و با عراق پیروز شود و در کویت بماند.»

با مرور تاریخ می‌توان فهمید که لاریجانی این روزها بیشتر شبیه راست گرایان اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ است تا اصول گرایان دهه ۹۰٫ «فیلسوف سیاستمدار» در حال رجعت به اصول گرایی اعتدال محور است تا اصول گرایی خشونت گرا.

او تلاش می‌کند تا به صورت تمام قد در برابر تندروی های هم مسلکان خود بایستد و اجازه ندهد در حالی که اعتدال سکه رایج سکه است، اصول گرایان به دامن تندروی بیفتند.

نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس