تاریخ انتشار: ۱۷ فرو ۱۳۹۵

تحلیلگران مسائل پولی و مالی پیش از لغو تحریم‌ها هم بارها گفته بودند پس از برداشته شدن تحریم ما مشکلی از نظر نرم‌افزاری و اتصال به سوییفت نداریم

کارت دعوت برای حضور در این مکان صادر شده بود. طبقه چهارم و پنجم برج لاجوردی رنگی که در میرداماد خودنمایی می‌کند؛ بانک مرکزی. از مدت‌ها قبل وقتی منتقدان شمشیر داموکلس سوییفت را بالای سر دولت بردند، دولتی‌ها و در راس آنها سیف منتقدان را دعوت کردند به بازدید از «اتاق سوییفت بانک مرکزی». دری که به روی خبرنگاران باز شد اما شباهت چندانی به اتاق نداشت. سالنی با انبوهی دستگاه کامپیوتر و همچنین اپراتورهای متعددی که مشغول فعالیت بودند. برای انتقال پیام از طریق شبکه سوییفت. آنچه از سوی رسانه‌های خبری مخابره شد نیز مفهومی فراتر از این نداشت؛ «سوییفت باز است»؛ هر چند مدیر اداره بین‌الملل بانک مرکزی مکررا برای رفع شبهات در این زمینه توضیح می‌داد اما کسی نمی‌دانست آیا این بازدید پایانی است بر حرف و حدیث‌ها در این خصوص؟
همین تکرار بحث بر سر عدم اتصال سوییفت بود که سبب شد بانک مرکزی بازدیدی برای خبرنگاران ترتیب داد تا اتصال قطعی پس از لغو تحریم‌ها را خود نظاره کنند. تحلیلگران مسائل پولی و مالی پیش از لغو تحریم‌ها هم بارها گفته بودند پس از برداشته شدن تحریم ما مشکلی از نظر نرم‌افزاری و اتصال به سوییفت نداریم؛ گیر کار روابط کارگزاری یا به عبارت ساده‌تر متقاعد شدن طرف‌های خارجی برای ایجاد ارتباط با بانک‌های ایران است با این حال برخی از رسانه‌ها مدام بر قطع بودن سوییفت پافشاری می‌کردند. این پافشاری آدرس غلطی است که منتقدان دادند و به جای پرداختن به مشکل اصلی، یک نرم افزار را علم کردند.
وقتی همه خبرنگاران در واحد سوییفت بانک مرکزی جمع شدند اپراتور مسوول، یک درخواست از بانک مرکزی ایران به هالک بانک ترکیه ارسال کرد. پس از ارسال موفقیت آمیز این پیام، ارتباط سوییفتی دیگری میان بانک مرکزی ایران با یک بانک کره‌ای به تاریخ ٣٠ مارس برای خبرنگاران تشریح شد.
کافی است سایت Swift.com باز شده و نام کاربری و رمز عبور وارد شود. مراحل ارسال انواع پیام‌های مالی در شبکه جهانی بانکی به همین سادگی قابل انجام است. نه فقط اپراتورهای مستقر در بانک مرکزی بلکه مرکز سوییفت تمام بانک‌های لغو تحریم‌ شده می‌توانند پیام‌های‌شان را از این طریق ارسال و دریافت کنند.
در طبقه چهارم و پنجم ساختمان بانک مرکزی دو سالن مخصوص انجام عملیات ارزی است. ارتباطات در شبکه جهانی بانکی نیز در همین دو سالن انجام می‌شود. اداره بین‌الملل و اداره عملیات ارزی دو کاربر شبکه سوییفت هستند. ابتدای کار دیل‌ها انجام می‌شود، سپس با نرم‌افزارهای مخصوص، پیام‌ها ایجاد شده و بلافاصله ارسال می‌شود. این ارسال سه مرحله مجزا دارد، ایجاد پیام، امضای دوم و امضای اول. وقتی دستور پرداخت از طرف متقاضیان ارایه می‌شود؛ پس از بررسی‌ کامل درخواست به لحاظ عدم وجود مانع خاص، مراحل پرداخت انجام می‌شود. با ارسال پیام از طریق این شبکه از کارگزار خارجی که منابع ایرانی نزدشان وجود دارد می‌خواهیم منابع را به ذینفعان انتقال دهد.
اتصال ٢٩ بانک ایران به سوییفت بی‌سابقه است
اپراتور مستقر در واحد سوییفت جدولی را پیش رو دارد که لیست تمام نقل و انتقالات از طریق سایت سوییفت را نمایش می‌دهد. صفحه‌ای که با نوارهای آبی طراحی شده و سرجدول صفحات نیز به همین رنگ دیده می‌شود. ٢٩ بانک کشور امروز (دیروز) این تصویر را در واحدهای ارزی خود می‌بینند. سه بانک انصار، سپه و مهراقتصاد نیز برای اتصال به سوییفت در صف مذاکرات و رایزنی‌ها قرار دارند. این تعداد از بانک‌های متصل به سوییفت از آغاز عملیات سوییفت در کشور تاکنون بی‌سابقه است. سال ١٣٧٣ برای نخستین‌بار پنج بانک یعنی بانک مرکزی، سپه، صادرات، تجارت و ملی به سوییفت متصل شدند و نقل و انتقال بین‌المللی را از طریق این واسطه آغاز کردند؛ واسطه‌ای که بین بانک‌های جهانی با یک زبان استاندارد، سریع و کم‌هزینه کار انتقال را انجام می‌دهد. امروز هم با لغو تحریم‌ها به جز سه بانک نامبرده باقی بانک‌ها امکان کار با این نرم‌افزار و ارتباط با شبکه جهانی بانکی را دارند.
هنوز در اروپا منابع لازم را نداریم
منتقدان به جای آنکه به اشکالات کار اشاره کنند؛ آدرس غلط می‌دهند. قطع سوییفت آدرس غلطی است که تا به حال به جای پرداختن به اصل موضوع، بارها تکرار شد. بدون آنکه اشاره‌ای کنند به مشکلات کارگزاری موجود. اصل ماجرایی که بازرگانان را گلایه‌مند کرده است؛ نداشتن منابع مالی در اروپا و حاضر نبودن برخی از طرف‌های خارجی برای ارتباط مالی با ایران است. حسین یعقوبی رییس گروه کاربران سوییفت کشور در جریان این بازدید به پرسشی در خصوص چرایی نداشتن منابع مالی در اروپا پاسخ گفت. به گفته او ما هنوز نفت و کالا در حجم بالا به اروپا نفروخته‌ایم که منابع مالی در آن کشورها ایجاد شود؛ لذا در حال حاضر منابع قابل انتقالی اساسا در اروپا فعلا وجود ندارد. یعقوبی توضیح داد: از آنجا که کشورهای آسیایی در دوران تحریم خرید خود از ایران را قطع نکرده بودند؛ حجم قابل توجهی از منابع ما در این کشورها تجمیع شده است. بنابراین در شرایط حاضر امکان نقل و انتقال پول در این کشورها قابل اجراتر از کشورهای اروپایی است.
ایران‌هراسی، گیر ارتباطات مالی است
اما موضوع دوم یعنی حاضر نبودن برخی از بانک‌ها به برقراری ارتباط مالی با ایران مساله حساس‌تری است که در چند ماه اخیر نیز با رایزنی‌های دوجانبه سعی در رفع این مشکل شده است. مشکل برخی از بانک‌های با رتبه اعتباری بالای جهان برای ایجاد ارتباط با ایران ترس از برخورد امریکا و ایران‌هراسی است. ایران هراسی به واسطه قوانین به روز نشده مبارزه با پولشویی و مبارزه با تامین مالی تروریسم است. با وجود آنکه مقررات مبارزه با پولشویی و مبارزه با تامین مالی تروریسم ایران مطابق با استانداردهای جهان تدوین و به سازمان‌های بین‌المللی ارسال شده اما این مراجع مانند بانک جهانی، بررسی این قوانین را به سال ٢٠١٨ موکول کرده‌اند. بنابراین تا زمانی که از سوی مراجع معتبر جهانی مانند IMF یا World Bank مقررات ایران تایید نشود؛ آرامش خاطر برای بانک‌های دنیا برای برقراری روابط با ایران ایجاد نخواهد شد. ایران هراسی ایجاد شده هم اتفاقی است که در سال‌های گذشته کم کم شکل گرفت و در دو سال گذشته دولت با وجود تلاش‌های فراوان نتوانسته هنوز این آوراهای به جا مانده از گذشته را از سر راه بردارد.
با این حال حمید تهرانفر معاون نظارتی بانک مرکزی در گفت‌وگو با اعتماد متذکر شد: همه بانک‌ها راغب هستند انسجام را بیشتر کنند ولی آنقدر که درباره ایران صحبت‌های نامطلوب شده است آنها برای برقراری این رابطه تردید دارند. او افزود: ما اصلاح مقررات مبارزه با پولشویی و مقررات مبارزه با تامین مالی تروریسم را به سازمان‌های بین‌المللی فرستاده‌ایم. چرا که موضوع پنهانی در این زمینه نداریم و آقایان خودشان اذعان دارند که تطبیق لازم نیز وجود دارد. اما نیاز است که مرجعی مانند IMF یا World Bank آن را تایید کنند تا آرامش لازم برای بانکدارهای اروپایی فراهم شود.
تهرانفر متذکر شد: ما از نظر مقررات خودمان مطمئن هستیم و زمانی که آن را تدوین می‌کردیم ملاک‌مان استانداردهای جهانی بوده و با مشاوران بین‌المللی هم مشورت کرده‌ایم. بنابراین اگر آقایان بدون نگرانی از اینکه امریکایی‌ها بخواهند آنها را تحریم یا تنبیه کنند؛ مقررات ما را بخواهند؛ حتما خواهند دید که قوانین جامعی در این زمینه وجود دارد.
او با اشاره به اینکه آلمان‌ها جسورتر از سایر کشورها هستند، توضیح داد: بانکداران آلمان با حضور در ایران دلیل عدم ارتباط شان با بانک‌های کشور ما را بطور شفاف بیان کردند و نگرانیشان از برخورد امریکا با آنها را عنوان کردند اما بانکداران کشورهایی مثل ایتالیا اگرچه با حضور در ایران از ایجاد ارتباط دو سویه استقبال کردند اما در عمل اقدامی انجام ندادند.
روابط بانکی با ایتالیا برقرار شد
در هر حال با وجود آنکه سوییفت متصل بوده و ایراد کار جای دیگر است؛ برخی رسانه‌ها عدم اتصال سوییفت را هر روز تیتر کردند. این زیاده‌روی در انتشار اطلاعات اشتباه سبب شد حسین یعقوبی مدیرکل بین‌الملل بانک مرکزی و رییس کارگروه کاربران سوییفت کشور برای اثبات اتصال سوییفت در جمع خبرنگاران حاضر شود و توضیحاتی در این باب ارایه کند. او تاکید کرد: پس از تحریم‌ها ۳۰۰ کارگزار خارجی با شبکه بانکی ما روابط کارگزاری ایجاد کردند که این روابط قبل از تحریم‌ها به تعداد انگشتان دست رسید.  مدیرکل بین‌الملل بانک مرکزی با بیان اینکه تنها ۲ یا ۳ بانکی که در لیست تحریم‌ها قرار دارند هنوز نتوانستند از مزایای برقراری سوییفت برخوردار باشند، افزود: پس از برقراری ارتباطات، حساب بانک مرکزی ایران پیش بانک مرکزی ایتالیا باز شده و از طریق سوییفت پول منتقل شده و در حال حاضر ما در بانک مرکزی ایتالیا بستانکار هستیم. او با تاکید بر اینکه پرداخت‌های مختلف در اتاق سوییفت از قبیل خرید طلا و… انجام می‌شود، ادامه داد: اما اگر سیستم سوییفت وجود داشته باشد ولی کسی در دنیا به شما طلا نفروشد، چگونه امکان دارد که ارتباط برقرار شود؟
قطع روابط دلاری مربوط به تحریم‌های هسته‌ای نیست
بر این اساس یعقوبی با بیان اینکه هنوز روابط بانکی و سوییفت به صورت دلاری به دلیل تحریم‌ها برقرار نیست اما پوند و یورو برقرار است، گفت: قطع این روابط مربوط به تحریم‌های هسته‌ای نیست و از گذشته این تحریم وجود داشته است. رییس کارگروه کاربران سوییفت کشور اظهار کرد: فعالان اقتصادی نمی‌توانند به صورت مستقیم سوییفت برقرار کنند بلکه فعالان اقتصادی به بخش مربوطه یعنی شعبات ارزی بانک‌ها مراجعه و براساس ثبت سفارش خود درخواست باز شدن اعتبار را به بانک می‌دهند.
واکنش بانک مرکزی به انتقاد فعالان اقتصادی و تجار
مدیرکل بین‌الملل بانک مرکزی در پاسخ به این مطلب که برخی تجار و فعالان اقتصادی مطرح می‌کنند که هنوز روابط سوییفت برقرار نیست؟ خاطرنشان کرد: در جریان تحریم‌ها روابط کارگزاری بانک‌های ایرانی با بانک‌های خارجی کاملا متوقف نبود و این روابط وجود داشت اما این ارتباط محسوس و با هزینه‌های بالا بود ولی در حال حاضر سوییفت کاملا برقرار است. او ادامه داد: دستورات دریافت و پرداخت جزو روابط کارگزاری بانکی است و سوییفت در این حوزه نمی‌گنجد و مقوله‌ای جدا است. رییس کارگروه کاربران سوییفت کشور با تاکید بر اینکه توسعه کارگزاری شبکه بانکی ما با بانک‌های جهانی اهمیت دارد تا هزینه‌های کشور کاهش یابد، تصریح کرد: در شرایط فعلی هزینه‌ها کاهش یافته است، روند برقراری ارتباطات روبه گسترش است. در برخی حوزه‌ها روابط کارگزاری با بانک‌هایی ایجاد شده که در قبل از تحریم وجود نداشت. در اصل روابط جدید بانک‌های ایرانی با بانک‌های جدید پس از برجام ایجاد شده است. این مقام مسوول در بانک مرکزی گفت: در برخی رسانه‌ها به دلیل فقدان آگاهی کامل روابط کارگزاری بانک‌ها، حواله و گشایش اعتبار اسنادی را با یک ابزار پرداخت بانکی و ارتباطی مثل سوییفت اشتباه می‌گیرند، این در حالی است که سوییفت یک سیستم است و مخفف جامعه جهانی ارتباطات مالی. سوییفت ابزار رسانه‌ای مثل تلفن است که در اختیار بانک قرار می‌گیرد تا ارتباط بانکی با شبکه برقرار شود، در اصل سوییفت ابزار مخابراتی و ارتباطاتی است. سوییفت فی‌نفسه گره‌گشا در ایجاد روابط کارگزاری و ارایه خدمات نیست.
بانک‌ها اجازه ندارند با بانک‌های کوچک خارجی ارتباط برقرار کنند
یعقوبی اضافه کرد: آنچه برای بانک‌ها مهم است، ایجاد روابط بانکی با کارگزاران بانکی در دنیا است. یک بانک باید قبل از برقراری ارتباط مطالعه داشته باشد و پس از آن باید روابط را به مرحله اجرا درآورد که در این زمینه پیام‌های مالی مخابره می‌شود. باید تمامی زمینه‌ها فراهم باشد تا سوییفت مخابره شود. این امکان وجود دارد که همه به شبکه سوییفت وصل باشند اما امکان برقراری ارتباط وجود نداشته باشد. وی افزود: پیش بینی می‌شد که پس از اجرای برجام تمام فعالیت‌های بانکی بین‌المللی و استفاده از ابزارهایی مثل سوییفت و… که ارتباطات را تسهیل می‌کند، برقرار می‌شود و در اختیار ما قرار می‌گیرد، بر این اساس سوییفت از نخستین نتایج برجام بود. رییس کارگروه کاربران سوییفت کشور تصریح کرد: در جریان تحریم، منهای چند بانک، مابقی بانک‌ها از جمله بانک مرکزی در استفاده از سوییفت محروم بودند که خوشبختانه این ارتباط در حال حاضر برقرار شده است. مدیر بین‌الملل بانک مرکزی گفت: پس از اجرایی شدن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، روابط کارگزاری و بانکی با بانک‌های جدید اروپا در ایتالیا و اتریش برقرار شده است. همچنین براساس دستورالعملی، بانک‌ها اجازه ندارند با بانک‌های کوچک خارجی ارتباط برقرار کنند و برقراری روابط با بانک‌های بزرگ خارجی در دستور کار است. وی اعلام کرد: تحریم‌های دلاری ارتباطی به موضوع هسته‌ای ندارد و ما قبل از این موضوع تحریم دلاری شده بودیم.
همه بانک‌های ایران از آخرین نسخه سوییفت استفاده  می‌کنند
همچنین محمود زیبایی، رییس گروه توسعه و امنیت اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی گفت: سوییفت نسخه (ورژن) یک و دو ندارد و تنها نسخه آن «هفت» است و همه بانک‌های ایران هم‌اکنون از آخرین نسخه سوییفت استفاده می‌کنند. غلامرضا پناهی عضو هیات‌مدیره و معاون بین‌الملل بانک ملی نیز در حاشیه مراسم نمایش عملیات سوییفت در محل بانک ملی در جمع خبرنگاران گفت: از ۲۶ دی ماه حدود ۲۹۰۰ پیام سوییفت بین بانک ملی در ۶۲ کارگزاری این بانک در خارج کشور تبادل شده است. او با بیان اینکه سوییفت پس از تحریم‌ها برای برقراری ارتباط پیش قدم شد، اما اتصال مجدد به این سامانه نیازمند طی شدن مراحلی است، افزود: ارتباط سوییفت و امکان نقل و انتقال وجوه هم‌اکنون فراهم است و همه حساب‌های ما در خارج از کشور آمادگی انتقال وجوه از خارج به داخل و بالعکس را دارند. به طور نمونه، اکنون پیام حواله از بزرگ‌ترین بانک ژاپن و به نام شخص را بدون واسطه دریافت کرده‌ایم. پناهی گفت: همه واحدهای بانک ملی آماده‌اند وجوه افراد را در مواردی که کارگزاری وجود دارد به داخل انتقال دهند؛ همچنین امکان ارسال وجوه نیز فراهم است.

۰۰

برچسب ها: برچسب‌ها, , ,
نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس