تاریخ انتشار: ۰۸ آذر ۱۳۹۴
*فیاض زاهد

 اقدام دولت ترکیه درسرنگونی هواپیمای روسی اقدام غیردوستانه و تاحدی خلاف عرف دیپلماتیک بود زیرا دولت ترکیه می‌توانست با اخطارهوایی و فرستادن سیگنال‌های امنیتی شرایط عدم برخورد با هواپیمای روسی را فراهم کند. در یک تحلیل خوشبینانه درباره این ماجرا می‌توان گفت دولت ترکیه فاقد تمرکز لازم برای حفاظت از مرزهای خود است و در […]

 اقدام دولت ترکیه درسرنگونی هواپیمای روسی اقدام غیردوستانه و تاحدی خلاف عرف دیپلماتیک بود زیرا دولت ترکیه می‌توانست با اخطارهوایی و فرستادن سیگنال‌های امنیتی شرایط عدم برخورد با هواپیمای روسی را فراهم کند. در یک تحلیل خوشبینانه درباره این ماجرا می‌توان گفت دولت ترکیه فاقد تمرکز لازم برای حفاظت از مرزهای خود است و در یک حالت بدبینانه این احتمال وجود دارد که هواپیمای روسی دست به اشتباهی زده و ترکیه خواسته از طریق این برخورد، پیام روشنی به دولت روسیه بدهد. این پیام‌ها به نظر در قدم اول در برابر نقشی است که روسیه در ارتباط با بحران داعش ومبارزه با تروریسم دارد و در قدم دوم شاید واکنشی باشد به سفر بسیاراستراتژیک، صمیمانه و اثرگذار پوتین به ایران با عنوان دو محور راهبردی و فوق‌استراتژیک در ارتباط با بحران سوریه. این اتفاق می‌تواند آبستن حوادثی در آینده باشد که شرایط فعلی منطقه را پیچیده‌تر کند هر چند طرفین تلاش دارند با خویشتنداری از این بحران عبور کنند. روس‌ها به این موضوع واکنش نشان خواهند داد ولی این واکنش بلافاصله، مستقیم و آشکار نخواهد بود. پیش‌بینی می‌شود روس‌ها در حوزهای عمومی و بیرونی فشار خود را با عملیات گسترده‌تر علیه داعش و مخالفان دولت اسد در سوریه نشان دهند چراکه به خوبی می‌دانند ترک‌‌ها پشت حمایت روانی، امنیتی، و مالی داعش قرار دارند. دولت روسیه می‌داند با اعمال بیشتر فشار علیه داعش در سوریه، منافع ترکیه را هدف قرار خواهد داد و به نظر می‌رسد از منظر اقدامات امنیتی زیرپوستی روس‌ها برای ترکیه مشکلاتی را به وجود خواهند آورد. بخشی از این مشکلات می‌تواند در زمینه تلاش سرویس‌های امنیتی روس‌ها برای ترکیه باشد. بخشی از این مشکلات می‌تواند تلاش و کمک سرویس‌های امنیتی روسیه به مخالفان دولت ترکیه مخصوصا سازمان‌های چپ باشد که به صورت سنتی سرویس‌های امنیتی روسیه با این گروه‌های امنیتی در ترکیه در ارتباطند؛ مخصوصا کرد‌ها که درحال حاضر به صورت استراتژیک همکاری‌های زیادی با روس‌ها در جهت مبارزه با داعش دارند. از طرف دیگر روس‌ها تصمیم گرفتند سامانه موشکی اس۴۰۰ خود را در لاذقیه مستقر کنند، همین‌طور پوتین اعلام کرده اقدام بعدی ترکیه را بلافاصله پاسخ خواهد داد که این به معنی آن است که دولت روسیه تلاش دارد با خویشتنداری سطح تنش را کنترل کند. روسیه نگران است ماجرا ابعاد فرامنطقه‌ای پیداکند و پای ناتو به میان بیاید. بنابراین مجموعه این عوامل باعث خواهد شد طرفین به صورت زیرپوستی عملیات‌هایی را علیه یکدیگر انجام دهند ولی شاهد تحریک جدی نظامی در این حوزه نخواهیم بود. ناتو و آمریکا انگیزه لازم برای مداخله در بحران ترکیه و روسیه را ندارند و باید توجه داشت که بروکسل یک هفته است که در تعطیلی کامل به سر می‌برد، در فرانسه، بریتانیا، آلمان نیز وضعیت فوق‌العاده حاکم است لذا پیش‌بینی وقوع برخورد نظامی با دولت روسیه بیشتر شبیه به یک جوک است. روسیه هم علاقه‌مند نیست بحران به وجود آمده گسترش پیدا کند و به نظر می‌رسد هر مقدارجنگ لفظی بالا بگیرد نشانگر آن است که دو طرف قصد برخورد نظامی ندارند؛ زیرا دولتی که بخواهد اقدام نظامی انجام دهد، عمل می‌کند، نه صحبت. اما سرنگونی هواپیمای روسی این گمانه را هم تقویت کرده که این هشداری به روس‌ها بود که غیر از توافقی که با غربی‌ها انجام داده‌اند، اقدامی در سوریه انجام ندهند. این تحلیل تاحدودی قابل پذیرش است، زیرا سفر آقای پوتین به ایران و تشدید همکاری مثلث ایران، روسیه و سوریه، آمریکا را نگران می‌کند. ترکیه کشوری نیست که توان هماوردی با روس‌ها را داشته باشد، قدرت نظامی روسیه با ناتو و ترکیه به استثنای آمریکا قابل مقایسه نیست و این تنها آمریکاست که می‌تواند معادلات نظامی میان دو طرف را تا حدزیادی به هم بزند اما فراموش نکنیم هیچ ارتشی وارد روسیه نشده که توانسته باشد سالم خارج شود. امروز هم روسیه چنین وضعیتی را دارد و با رشد احساسات ملی گرایانه در روسیه بعد از وقایع اوکراین به ترکیه اجازه دست‌اندازی بیشتر داده نخواهد شد. آنچه رخ داد یک پیام غیردوستانه به پوتین بود و دولت ترکیه رفتار غیرمسئولانه‌ای را که در سال‌های اخیر با رویای احیای امپراتوری عثمانی و تلاش اردوغان برای نشستن بر تخت سلاطین پیش گرفته بار دیگر تکرار کرد غافل از اینکه ماجراجویی‌های دولت ترکیه به ثبات و امنیت اقتصادی این کشور لطمه خواهد زد. برای نمونه روس‌ها تصمیم به خروج از ترکیه گرفته‌اند و سرویس امنیتی روسیه این اقدام ترکیه را بی‌پاسخ نخواهد گذاشت. لذا‌‌ همانطور که ایران طرفین را به خویشتنداری دعوت کرده طرفین نیز باید خویشتندار باشند، زیرا وقوع درگیری می‌تواند فاجعه بزرگی را به وجود آورد.

 

۰۰

نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس