تاریخ انتشار: ۱۱ تیر ۱۳۹۴

انتشار ترجمه این مقاله به معنای تایید محتوای آن نیست و خبرگزاری آریا صرفا به دلیل روشن شدن خط خبری تبلیغاتی غرب به بازنشر این مطلب اقدام کرده است . نوشت آمریکا نقش بزرگی به آژانس بین المللی انرژی اتمی در توافق هسته ای نهایی احتمالی با ایران داده است که این مسئله برای برخی […]

انتشار ترجمه این مقاله به معنای تایید محتوای آن نیست و خبرگزاری آریا صرفا به دلیل روشن شدن خط خبری تبلیغاتی غرب به بازنشر این مطلب اقدام کرده است .

وال استریت ژورنال

نوشت آمریکا نقش بزرگی به آژانس بین المللی انرژی اتمی در توافق هسته ای نهایی احتمالی با ایران داده است که این مسئله برای برخی در کنگره و برخی از کارشناسان نگران کننده است.
به گزارش گذارنیوز،این روزنامه در شماره امروز خود در اینترنت در مقاله ای به قلم جی سولومون و لارنس نورمن نوشت: به رغم ابراز نگرانی های کارشناسان و قانونگذاران آمریکایی، رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی (روز پنجشنبه) برای دیدار با حسن روحانی رئیس جمهور و دیگر مقامات ارشد ایران عازم تهران می شود که این نشانه بزرگتر شدن نقش این سازمان در حصول توافق هسته ای نهایی با ایران است.
اگر در این ماه یک توافق هسته ای بزرگ با ایران به دست آید دولت باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا قصد دارد در تلاش های خود برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح های هسته ای یک نقش محوری به آژانس بین المللی انرژی اتمی بدهد اما برخی در کنگره و خاورمیانه از این مسئله نگرانند.
این نهاد سازمان ملل که مقر آن در وین است، ماموریت خواهد داشت بر سایت های هسته ای ایران نظارت کند و اطمینان یابد که ایران یک برنامه مخفی برای تولید سلاح های هسته ای ندارد. آژانس همچنین باید از تهران درباره فعالیت های هسته ای مخفی سال های گذشته توضیح بخواهد. آمریکا و برخی کشورهای دیگر احتمال می دهند که این تلاش ها برای توسعه فناوری های تولید سلاح اتمی باشد.
آژانس بین المللی انرژی اتمی همچنین با اعلام نظر درباره اینکه آیا ایران قدم های اولیه را برای محدود کردن برنامه هسته ای کلی خود برداشته است یا خیر، نقشی مهم در زمان بندی لغو تحریم های بین المللی خواهد داشت.
یک مقام ارشد آمریکایی که در مذاکرات هسته ای ایران مشارکت دارد، گفت:«آژانس نقشی بسیار مهم در اینجا در مورد چگونگی حرکت ما به جلو دارد.»
اما بسیاری از قانونگذاران آمریکایی و دیپلمات های خاورمیانه تردید دارند که آژانس چنین ماموریتی، نیروی انسانی و منابع لازم را برای نظارت موثر بر ایران داشته باشد.
آنها می گویند آژانس نتوانسته است برنامه های هسته ای مخفی در ایران، سوریه،‌ کره شمالی و لیبی را در دهه های گذشته کشف کند. آنها همچنین می گویند تهران بارها در مسیر تحقیقات ده ساله آژانس درباره ادعاهایی که حاکی است این کشور مخفیانه به دنبال توسعه فناوری های تولید سلاح هسته ای بوده، مانع تراشی کرده است.
باب منندز (دموکرات از نیوجرسی) از اعضای کمیته روابط خارجی مجلس سنا گفت:«من نگرانم. من هرچند فکر می کنم آژانس بین المللی انرژی اتمی به طور کلی کارهای عالی انجام می دهد، ماهیت وظایفی که به صورت روزافزون بر دوش این نهاد گذاشته می شود بزرگتر از ظرفیت های کنونی آژانس است.»
وی به طور خاص به این موضوع اشاره کرد که آژانس فاقد ظرفیت اطلاعاتی برای اطلاع یافتن از این است که آیا ایران در هرگونه توافق نهایی در حال تقلب است یا خیر. منندز همچنین معتقد است آژانس به منابع بیشتری برای ایفای نقش بسط یافته خود نیاز دارد که آمریکا و دیگر قدرت های بزرگ جهان باید در اختیارش قرار دهند.
وی گفت:«این نقش بسیار بزرگی است که می خواهند بر عهده یک آژانس خوب بگذارند، اما در عین حال نقشی است که فراتر از محدودیت های سنتی این نهاد بسط یافته است.»
مقام آمریکایی گفت یوکیا آمانو،‌ مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در روزهای اخیر دیدارهای مرتبی با جان کری وزیر امور خارجه آمریکا و دیپلمات های ایرانی و غربی در وین داشته است. حضور این دیپلمات ژاپنی در وین برای اطمینان یافتن از این بود که آژانس از نسخه پایانی توافق احتمالی اطلاع کامل دارد و می تواند «پیشنهادهای کارشناسانه» خود را عرضه کند.
اد رویس، (جمهوریخواه از کالیفرنیا) رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان روز چهارشنبه گفت:«آژانس بین المللی انرژی اتمی در این بازرسی ها باید بتواند به هر جایی، در هر زمانی برود. اگر بازرسان بتوانند قبل از اینکه (ایرانی ها) تجهیزات را جابجا یا مخفی می کنند، و با توجه به سابقه فریبکاری ایران در هر توافقی اگر آژانس بتواند بر اساس شک و تردیدهای خود به داخل تاسیسات برود، این یک گام بزرگ رو به جلو خواهد بود.»
آیت الله علی خامنه ای، شخصیت سیاسی برجسته ایران در روزهای اخیر به صورت علنی آژانس را تحقیر کرده و پرسش هایی جدیدی را درباره تمایل ایران برای همکاری با آژانس به وجود آورده است.
مقامات ایرانی بارها آژانس را متهم کرده اند که با تکیه بر اسناد جعلی درباره فعالیت های هسته ای گذشته تهران پرسش هایی را مطرح کرده است. آنها همچنین آژانس را متهم کرده اند که اسامی و محل دانشمندان هسته ای را که در سال های اخیر ترور شده اند به بیرون داده است. آژانس هر دو اتهام را رد می کند.
بنا بر اعلام پایگاه اینترنتی رهبر معظم ایران، آقای (آیت الله) خامنه ای هفته گذشته در یک نطق تلویزیونی سراسری گفت:«آژانس بارها نشان داده است که یک نهاد مستقل و عادل نیست و در نتیجه، ما به آن بدبین هستیم.»
آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرد آمانو روز پنجشنبه در تهران با روحانی و دیگر مقامات ارشد ایرانی به گفتگو خواهد نشست، اما در این خبر به دیدار با (آیت الله) خامنه ای اشاره ای نشده است.
دولت اوباما ابتدا دیپلماسی بین المللی با ایران را حرکتی در دو مسیر مستقل توصیف کرده بود. یکی به رهبری آمریکا و پنج قدرت دیگر جهان که بر محدود کردن تولید و ذخیره سوخت هسته ای در ایران در ازای لغو تحریم های بین المللی متمرکز بوده است و دومی، مسیری که به صورت انحصاری فقط ایران و آژانس در آن فعال هستند و هدفش پرداختن به این اتهام است که تهران مخفیانه به توسعه فناوری های تولید سلاح های هسته ای پرداخته که ایران آن را بارها تکذیب کرده است.
اما این دو مسیر در ماههای اخیر به صورت فزاینده ای با هم تلاقی کرده اند، زیرا ایران به بازرسان بین المللی اجازه نداده است وارد سایت های نظامی این کشور بشوند و از پاسخ دادن به پرسش های آژانس درباره فعالیت های تسلیحاتی ادعایی نیز خودداری کرده است.
آمانو در سال ۲۰۱۳ با دولت روحانی برای یافتن پاسخ ها در ۱۲ حوزه به توافق رسید که آژانس گمان می کند ایران در آنها مخفیانه برای تولید کلاهک برای یک برنامه موشکی بالستیک فعالیت کرده است. ماه گذشته آمانو گفت یک توافق جامع تر میان آمریکا، ایران و دیگر قدرت های جهان می تواند پاسخ دهی ایران را به مسائل مرتبط با تولید سلاح «تسهیل» کند.
مقامات کنونی و سابق آژانس بین المللی انرژی اتمی، گفتند توافق هسته ای احتمالی ایران برای اینکه به صورت موفقیت آمیز به اجرا گذاشته شود مستلزم آن خواهد بود که آژانس منابع و اختیارات بیشتری داشته باشد.
ایران قول داده است با اجرای پروتکل الحاقی آزادی عمل بیشتری به آژانس برای بازرسی های خود در این کشور بدهد. مقامات آمریکایی گفته اند به دنبال اختیارات هرچه بیشتری برای آژانس هستند، اما آنها اذعان می کنند که تهران حق خواهد داشت درخواست تجدید نظر بدهد.
دیپلمات های ایرانی در وین در روزهای اخیر گفته اند حتی پروتکل الحاقی نیز اختیارات بازرسی در هر کجا در هر زمان را که بسیاری در کنگره آمریکا خواستار آن هستند به آژانس نمی دهد.
مجید (تخت) روانچی، از مذاکره کنندگان اصلی ایران، در مصاحبه ای که چهارشنبه بولتن دانشمندان اتمی آن را منتشر کرد، گفت:«ما به هیچ کس اجازه نخواهیم داد وارد مجتمع های نظامی ما بشود، زیرا (پروتکل الحاقی) برای این نیست که بازرسان بتوانند به هرجایی که می خواهند بروند و دستشان آزاد باشد.»
اولی هاینونن بازرس تسلیحاتی ارشد سابق آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت آژانس برای نظارت موثر بر توافق احتمالی و اطمینان از اینکه ایران به پرسش ها درباره فعالیت های هسته ای گذشته خود پاسخ می دهد، و همچنین برای اطمینان از دسترسی به موقع به همه مکان های مورد نظر خود به اختیارات و منابع بیشتری برای دسترسی به سایت ها نیاز خواهد داشت.
هاینونن که اکنون در مرکز بلفر دانشگاه هاروارد فعالیت می کند، گفت:«مسئله ردیابی مسیر جابجایی ماده هسته ای نیست بلکه ارزیابی کامل بودن و صحت داشتن توضیحات ایران درباره فعالیت های خود است.»
برخی دیگر از کارشناسان منع تکثیر هسته ای گفتند درباره توانایی آژانس بین المللی انرژی اتمی برای نظارت بر توافق احتمالی بیش از حد ابراز شک و تردید شده است، مگر اینکه ایران بتواند بازرسان را به برخی سایت ها راه ندهد.
مارک فیتزپاتریک، مقام سابق وزارت امور خارجه آمریکا که اکنون از اعضای موسسه بین المللی مطالعات راهبردی در لندن است، گفت:«نظارت بر فعالیت های هسته ای در دوره محدودیت ها، کار دشواری نخواهد بود.»
فیتزپاتریک گفت: «حتی پس از برداشته شدن محدودیت های سختگیرانه از روی برنامه هسته ای ایران ، فناوری های بهتر، امکان نظارت موثر بر فعالیت های هسته ای ایران را فراهم می کند.»
برخی قانونگذاران آمریکایی گفتند هرچند آژانس بین المللی انرژی اتمی نقشی دارد که باید ایفا کند، اما اختیارات این نهاد تا حدودی به استحکام موافقت نامه احتمالی و نقش آمریکا و دیگر قدرت های غربی بستگی دارد.
سناتور کریس مورفی از اعضای کمیته روابط خارجی مجلس سنا گفت:«آژانس بین المللی انرژی اتمی همیشه نقشی اساسی در رژیم بازرسی ها داشته است. احتمال اینکه ایرانی ها به مقامات تحت حمایت آمریکا اجازه دهند از سایت های نظامی آنها بازرسی کنند نزدیک به صفر است.»
مورفی در عین حال گفت هرچند آژانس «در بازرسی ها مهارت دارد، کارش در زمینه اجرا چندان خوب نیست»، و اجرای توافق باید همچنان در دستان آمریکا و دیگر قدرت های جهان باشد که می توانند به تحریم متوسل بشوند.
وی گفت:« مادامی که ما روند مشخصی داشته باشیم که از طریق آن در صورت مشاهده نقض دسترسی ها، تحریم را بتوان به سرعت احیا کرد، آژانس بین المللی انرژی اتمی موفق خواهد بود.»
آمانو گفته است ایران تاکنون فقط به دو حوزه نگران کننده از دیدگاه آژانس به صورت جزئی پرداخته است.

نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس