تاریخ انتشار: ۲۰ مرد ۱۳۹۴
*مهدی محمدی دوست

فضای هنری تئاتر شهر، سالهاست که میزبان غریبه هایی از جنس آهن، بتن، دود و شلوغی است؛ و اینک غریبه ای می آید به بلندای ساختمان اصلی تیاتر شهر. سالهای نه چندان دور، فضای تئاتر شهر پر می شد از هنرمندان و یا لااقل هنر دوستانی که حرمت نگاه می داشتند و اگر آبرو نمی […]

فضای هنری تئاتر شهر، سالهاست که میزبان غریبه هایی از جنس آهن، بتن، دود و شلوغی است؛ و اینک غریبه ای می آید به بلندای ساختمان اصلی تیاتر شهر.

سالهای نه چندان دور، فضای تئاتر شهر پر می شد از هنرمندان و یا لااقل هنر دوستانی که حرمت نگاه می داشتند و اگر آبرو نمی بخشند، حفظ آبرو می کردند. هر کس که وارد این فضا می شد با چرخیدن دور گردونه آن می فهمید اینجا یک فضای هنری است. یک تکانی به خود می داد تا ذوق هنری اش هم جان بگیرد. اینجا مردم با هنر آشتی می کردند؛ همین چند سال پیش.

تا همین چند سال پیش، از راه دور هم می شد با تئاتر شهر احساس رد و بدل کرد اما امروز ایستگاه مترو، بی آرتی و اخیرا ساختمانی به بلندای خود تئاتر شهر مانع این ارتباط می شود. همانقدر که یک نماد با گذر زمان به ایجاد فضای شهری زیبا و خاطره انگیز کمک می کند، بی نظمی و تداخل فضاها هم به ایجاد حس ناخوشایند شهروندان خواهد انجامید.

تاتر

در تمام دنیا مرمت و حتی دخل و تصرف در فضاهای تاریخی و هویتی شهر به ندرت و با حساسیت های فراوان صورت می گیرد. و اغلب در چنین فضاهایی ساخت و ساز ممنوع است. بهتر است برای درک بیشتر موضوع، ابتدا تعریفی از فضای شهری داشته باشیم:

فضای شهری، مترادف با یک یا چند ساختمان نیست بلکه مرکب از چند فاکتور اساسی از جمله انسان، مکان و هویت است که در بستر زمان، معنا می یابد. در این فضای با معنا، ابعاد فیزیکی و اجتماعی رابطه پویا با یکدیگر دارند. پس با این تعریف، در صورتی که هر یک از فاکتورها دستخوش تغییر شوند، فضای شهری نیز دچار خدشه می شود.

فضاهای متعددی در شهرها وجود دارد که در جهت تعالی هر یک از ابعاد وجود انسانِ شهری ساخته شده اند که باید حریم تک تکشان حفظ شود؛ تهران هم از داشتن چنین فضاهایی مستثنی نیست مانند: فضای مذهبی، فضای ورزشی، فضای تفریحی، فضای تجاری و فضای تاریخی. انسان شهری که گاه ممکن است در یکی از این ابعاد احساس خلل کند با مراجعه به این فضاها می تواند به تعالی و روزآمدی جنبه های وجودی خود امیدوار باشد. اما آش زمانی شور می شود که این فضاها بی هیچ نظم و سیاقی با هم آمیخته شوند.

مهم تر آن که، بسیار زمان لازم است تا یک مکان، به فضای شهری قابل اعتماد بدل شود و مردم آن را آنطور که هست بپذیرند و فضای ذهنی خود را مطابق با آن بسازند. پس چگونه است که در تغییر چنین فضاهایی به سازندگان آنها یعنی مردم، هیچ مراجعه ای نمی شود؟

تئاتر شهر که امسال چهل و سومین سال تولد خود را جشن می گیرد به جهت قرار گرفتن در موقعیت مناسب شهری، توانست از همان ابتدا جمعیت هدف را جذب کند و بعنوان مرکز اصلی هنرمندان شهر، بویژه اهالی تئاتر شناخته شود. در معماری این بنا نکات فراوانی هست اما نکته بسیار حائز اهمیت اینکه این ساختمان به شکل استوانه ای ساخته شده تا تمام جهات از نمای واحد آن بهره مند گردند اما ناگهان از چند زاویه کور می شود و اصلی ترین نمای آن که از سمت چهارراه ولیعصر است دچار خدشه بسیار می گردد و با اختلاط دو سازه، این استوانه خاطره انگیز به ذوزنقه فاجعه بار تبدیل می شود. حالا تصور کنید به این سازه غول پیکر، دو مناره هم اضافه شود!

اخیرا عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران در توصیف معماری ساختمان جدید که در پشت تئاتر شهر در حال ساخت است، از واژه های «خشن» و «وحشتناک» استفاده کرده بود.

اما نظر وی به اینجا ختم نمی شد. وی معتقد بود چون مساجد سنتی دارای گنبد و مناره هستند پس باید برای این مکان هم فارغ از موقعیت قرار گیری اش، مناره و گنبد در نظر گرفت. بعبارتی دغدغه این عضو شورا این نیست که چرا مکان مذهبی با آن وسعت، به ناگاه وسط فضای هنری قرار گرفته است؛ بلکه نگرانی ایشان اینست که چرا اینجا شبیه اماکن مشابه نیست. این در حالیست که مراجعان عادی چهارراه ولیعصر هم متوجه زشتی نمای اخیر تئاتر شهر شده اند.

 

از تمام اینها هم که بتوانیم بگذریم، تحمیل بار اضافی به بستر زمین و تهدید کلیت ساختمان تئاتر شهر مسئله ای بغرنج تر است که قابل گذشت نیست و بیم آن می رود که همانند سازه پشت بام تئاتر شهر که پیش از این با اخطار کارشناسان نصف و نیمه رها شده بود، این سازه جدید هم علیرغم صرف هزینه های گزاف بلاتکلیف بماند و یا حتی تخریب شود.

پس این هشدار را باید جدی گرفت که با ادامه این وضعیت تئاتر شهر در حال نابودی است و از مسئولان می خواهیم اگر نمی توانند چیزی به شهر اضافه کنند، لااقل تاریخ و هویتش را از ما نگیرند.

 

مهدی محمدی دوست

۰۰

برچسب ها: برچسب‌ها,
نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس