تاریخ انتشار: ۰۳ مهر ۱۳۹۴
*محمدرضا خباز

ماجرای نظارت نمایندگان در قانون اساسی و قوانین موضوعه کشور و آیین نامه داخلی مجلس در چهار مرحله مورد بحث واقع شده است: تذکر، سوال، تحقیق و تفحص و استیضاح. در مجلس هشتم وقتی آیین نامه داخلی مجلس تغییر کرد این جمله آمد که اگر سه مرتبه به صورت متوالی نمایندگان از توضیح وزرا قانع […]

ماجرای نظارت نمایندگان در قانون اساسی و قوانین موضوعه کشور و آیین نامه داخلی مجلس در چهار مرحله مورد بحث واقع شده است: تذکر، سوال، تحقیق و تفحص و استیضاح. در مجلس هشتم وقتی آیین نامه داخلی مجلس تغییر کرد این جمله آمد که اگر سه مرتبه به صورت متوالی نمایندگان از توضیح وزرا قانع نشدند به منزله استیضاح تلقی می‌شود. پس از تصویب این طرح، شورای نگهبان ایراد گرفت چراکه طبق اصل۸۹ قانون اساسی استیضاح سازوکار خود را دارد و باید از آن راهکار وارد شد؛ یعنی اگر ۱۰مرتبه هم مجلس از پاسخ وزیری قانع نشود استیضاح تلقی نمی‌شود. به این ترتیب مجلس مجبور شد برای تامین نظر شورای نگهبان از این موضوع صرف‌نظر کند. آنچه که امروز با عنوان «کارت زرد» در مجلس عنوان می‌شود نیز در آیین‌نامه مجلس نیامده و در واقع به عنوان غلطی مصطلح در مجلس باب شده که گویا مجلس را به تیم فوتبال تشبیه کرده‌اند اما «کارت زرد» واقعیت قانونی ندارد. بحث بر سر این است که نمایندگان قانع شده‌اند یا خیر. ایراد دیگری هم که بارها به آن اعتراض شده این است که هیات‌رئیسه مجلس آیین‌نامه داخلی مجلس را رعایت نمی‌کند و هیات‌رئیسه باید وارد بودن سوال را به رای بگذارد نه قانع شدن نمایندگان را. تفاوت این دو آن است که اگر وارد بودن سوال به رای گذاشته شود، آرای منفی و آرای ممتنع به نفع وزیر است. اگر به این صورت عمل می‌شد، آقای ربیعی، وزیر کار از مجلس موفق بیرون می‌آمد. وزیر ۹۴ رای داشت، آرای منفی و آرای ممتنع به سبد وزیر ریخته می‌شد و به این ترتیب ایرادی به وزیر وارد نبود. اما آنچه اهمیت دارد این است که میزان سوالاتی که در این دو سوال از وزرای دولت شده از تعداد سوالات چهار ساله هر دوره مجلس بالاتر است. مجلس نهم در زمان دولت دهم نیز فعالیت داشت؛ این در حالی است که دولت با مجلس در مواردی اختلاف‌نظر داشت. دولت گذشته جایگاه مجلس را تخفیف می‌داد و رئیس دولت گذشته بارها مسائلی را در مورد مجلس مطرح می‌کرد که شایسته نبوداما اکنون دولتی پاسخگو بر سر کار آمده و در راس امور بودن مجلس را عملا قبول دارد. اما چرا رفتارهای امروز برخی نمایندگان با دولت گذشته صورت نمی‌گیرد؟ دولت یازدهم تنها از مجلس می‌خواهد که سوالات قانونی بپرسد. سوال قانونی به این معناست که اولا از وظایف وزیر سوال شود نه از اختیارات او. اختیارات سوال ندارد، مسئولیت سوال دارد. ثانیا متاسفانه اکثر سوالات پشت پرده‌ای دارد که این پشت پرده‌ها صددرصد غیرقانونی است. باید راهی پیدا کرد که اگر سوالی مطرح شد پشت پرده آن نیز مطرح شود؛ یعنی مشخص شود که طراح سوال دنبال سوال نیست بلکه دنبال چیز دیگری است که اگر به خواسته‌اش برسد از سوال صرفنظر خواهد کرد. بارها از معاونین امور مجلس تقاضا شده است که برای آشکار شدن پشت پرده سوالات راهی پیدا کنند تا مردم بدانند چه اتفاقی می‌افتد. پشت پرده سوال مهم‌تر از خود سوال است. اگر دولتی‌ها بتوانند راهی برای آن پیدا کنند وزیر می‌تواند پشت پرده سوال را مطرح کند. البته در این صورت ممکن است برخی نمایندگان عصبانی شده و به وزیر رای منفی دهند. به نظر می‌رسد اگر این مشکل حل شود از تعداد سوالات کاسته خواهد شد. ثالثا انتظاری که از هیات رئیسه مجلس می‌رود آن است که سوالات کم‌اهمیت را به تاخیر بیندازند. البته در این زمینه مجلس عملکرد خوبی داشته است. اگر برای صرفه‌جویی در وقت، مجلس از سوالات کم‌اهمیت که پشت پرده دارند و تعدادی از آنان قانونی نیستند بگذرد آثار مثبت‌تری برای کشور خواهد داشت. مثلا از وزیر اقتصاد درباره رئیس کل بانک مرکزی پرسیده‌اند، این در حالی است که طبق قانونی که مجلس به تصویب رسانده رئیس کل بانک مرکزی زیر نظر وزیر اقتصاد نیست. اگر قرار است که نمایندگان دستشان به مدیر کل بانک مرکزی نمی‌رسد سراغ وزیر اقتصاد بروند پس سوالات انتظامی و امنیتی را هم از وزیر اقتصاد بپرسند! بنابراین کارت زرد ربطی به استیضاح ندارد. ممکن است وزیری بدون حتی یک سوال استیضاح و حتی برکنار شود و برعکس امکان دارد از وزیری ۱۰سوال پرسیده شود که نمایندگان قانع نشوند اما وزیر به کار خود ادامه دهد.

برچسب ها: برچسب‌ها,
نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس