تاریخ انتشار: ۳۰ آبا ۱۳۹۴
*مهدي پازوكي

یکی از راهکارهای مقابله با اختلاس و سایر تخلفات اقتصادی وجود سیستم اطلاعاتی شفاف است. از این رو اگر شفافیت بر نظام تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری حاکم باشد نقش بسزایی در جلوگیری از تخلفات دارد. هنگامی که سخن از آزادی مطبوعات به میان می‌آید برخی نگاه‌های محدود در جامعه شفافیت و اطلاع‌رسانی درباره رانت‌خواری و اختلاس […]

یکی از راهکارهای مقابله با اختلاس و سایر تخلفات اقتصادی وجود سیستم اطلاعاتی شفاف است. از این رو اگر شفافیت بر نظام تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری حاکم باشد نقش بسزایی در جلوگیری از تخلفات دارد. هنگامی که سخن از آزادی مطبوعات به میان می‌آید برخی نگاه‌های محدود در جامعه شفافیت و اطلاع‌رسانی درباره رانت‌خواری و اختلاس را گاه بی‌بندوباری تلقی می‌کنند. در حالی که که وقتی سخن از آزادی به میان می‌آید منظور از آن، حق شهروندی، اطلاع‌رسانی شفاف و دانستن است. اطلاع‌رسانی و حق دانستن یکی از حقوق اساسی شهروندان به حساب می‌آید بنابراین لازم است آزادی بیان در نظام تصمیم‌گیری حاکم باشد و مردم و افکار عمومی در جریان مسائل کشور قرار بگیرند. بیان شفاف ابهامات می‌تواند جلوی رانت‌های اقتصادی و سایر سوءاستفاده‌ها را بگیرد که البته این امر به فرهنگ جامعه، سیستم تصمیم‌گیری و نهادهای موجود هم بازمی‌گردد. در جامعه‌ای که سیستم‌های نظارتی کارآمد و مقابله‌جو باشد تخلفات اقتصادی به حداقل ممکن خواهد رسید. مصداق این مساله ژاپن است، در ژاپن به عنوان یک کشور توسعه‌یافته، پرونده‌های زیادی وجود ندارد زیرا در این کشور اگر کسی از امکانات دولتی و ملی سوءاستفاده کند، به سرعت و به‌طور جدی مورد بازخواست قرار می‌گیرد. بسیاری از نهادهای اقتصادی سعی می‌کنند خود را به برخی نهادهای قدرت متصل کنند که این مساله بسیار خطرناک است. چرا گفته می‌شود نهادهایی نباید در قدرت دخالت کنند؟ همانطور که رئیس‌جمهور در یکی از سخنرانی‌های خود اشاره کرد در کشوری که روزنامه، پایگاه اطلاعاتی و قدرت اقتصادی وجود دارد زمینه فساد برای هیچ فردی حتی یک فرد صاحب‌منصب و نفوذ در کشور نباید وجود داشته باشد. هزینه‌های میلیاردی که در انتخابات صرف می‌شود بخشی از آن با رانت صورت می‌گیرد. اکنون یک طبقه جدید در جامعه به وجود آمده است که قطعا به وسیله تلاش، فعالیت و کار پول و ثروت هنگفت کسب نکرده است بلکه بیش از هر چیز با رانت‌های اقتصادی به ثروت رسیده است. از این رو نباید مطبوعات، رادیو و تلویزیون آزاد که حتی دولت را مورد نقد قرار می‌دهند سرزنش و ملامت کرد. زیرا همانطور که اشاره شد آزادی بیان سهم بالایی در کاهش فساد در جامعه می‌تواند داشته باشد. قوه قضائیه نیز نقش بسزایی در جلوگیری از تخلفات دارد. نهادهای نظارتی و قضایی باید به سمت توسعه و استفاده از دستاوردهای پیشرفته حرکت کنند. بابک زنجانی محصول یک سیستم ناقص است. در اختلاس اخیر چند میلیاردی نفتی تنها با یک فرد روبه‌رو نیستیم بلکه ظاهرا سیستمی آن را هدایت کرده است. چگونه بابک زنجانی می‌تواند هزارها میلیارد دلار پول نفت را به اختیارخود درآورد؟ در پشت این مساله دست‌هایی در کار است. چگونه در کوتاه‌ترین زمان یک شرکت هوایی این همه مال و اموال به دست می‌آورد؟ قطعا بخشی از آن ناشی از بده و بستان‌های اقتصادی است اما چه کسانی در این جریان زنجانی را مورد حمایت قرار دادند؟ باید اذعان داشت مساله نهادهای نظارتی نیستند؛ چرا که سازمان بازرسی هم در قوه قضائیه و هم در همه سازمان‌ها و اداره‌ها شعبه دارد. دیوان محاسبات و معاونت نظارت مجلس، بازرسی ویژه دفتر رئیس‌جمهور نیز وجود دارند بنابراین تعداد نهادهای نظارتی و بازرسی در کشور کم نیست اما مساله اصلی سنتی بودن آنهاست. تفکر سیستماتیک در این سازمان‌های سنتی و مبارزه با فساد در آنها باید به‌روز شود. اگر این سیستم اصلاح شود مطمئنا می‌تواند به کاهش فساد اقتصادی کمک کند. برای اینکه اقتصاد به سمت شکوفایی پیش برود و بخش خصوصی سالم شکل بگیرد وجود شفافیت در اقتصاد ضروری است. افزایش رقابت و نقد انحصار در کشور باید مورد بررسی قرار گیرد. بخشی از بانک‌ها در اختیار نهادهایی خاص هستند که این مساله آسیب‌زاست. قوه قضائیه باید در کمترین زمان و پایین‌ترین هزینه در این راه انجام مسئولیت کند. راه مقابله با اختلاس و تخلفات اقتصادی، آزادی بیان و اطلاع‌رسانی است.

برچسب ها: برچسب‌ها
نظرات شما

دیدگاه شما

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس